Welke en waar


De Neushoorn één van de diersoorten die ernstig bedreigd worden in het wild. Dierenparken in Nederland, maar ook elders te wereld uiteraard (gelukkig), en vele mensen en instanties, werken er keihard aan om te voorkomen dat toekomstige generaties dit imposante dier alleen maar kunnen leren kennen via filmbeelden, documentaires en foto’s uit geschiedenisboeken zoals de huidige generaties bijv. Dodo’s & Dinosauriërs kennen en andere dieren die ooit in groten getale onze planeet bewoonden.

Van de ooit 165 soorten !!!! Neushoorns, zijn er nu nog maar vijf over en van die vijf leven er 3 soorten in Nederlandse dierenparken: Witte -, Zwarte – en Indische Neushoorn. (de andere 2 zijn de Sumatraanse – & de Javaanse Neushoorn). 

Gelukkig is daar oa ook De Neushoorn Stichting die haar beste beentje voor zet om te helpen bij het voortbestaan van deze prachtige wezens. “Neushoorns behoren tot de meest bedreigde diersoorten op aarde. De Neushoornstichting draagt bij aan de bescherming van de neushoorn, zowel de Afrikaanse als de Aziatische soorten. Dit doen we door diverse neushoornbeschermingsprojecten te ondersteunen” . (op hun website vind je info en kun je ook steunen als je dat wilt).

De Witte – & Zwarte Neushoorns leven in Afrika.
De Indische -, Sumatraanse – en Javaanse Neushoorns leven in Azië.

WNF meldt dat er op de wereld nog plm. 30.000 leven.

Overigens: Er worden inmiddels 13 diersoorten bedreigd met uitsterven:
Olifant – – Luipaard – – Panda  – – – Leeuw – – –  Tijger – – – Dolfijn – – – Jaguar – – – Walvis – – – Haai – – – Ijsbeer – – – Orang Oetan – – – Zeeschildpad – – – en dus de Neushoorn.

Voor zover ik op dit moment weet mogen we in ons land uitkijken naar 1 neushoornbaby dat onderweg is. Zwarte Neushoorndame Naïma in Blijdorp is drachtig en zal, als alles goed gaat uiteraard, in november haar kalf ter wereld brengen. In Blijdorp leven er momenteel 3. De in 2001 geboren en sinds 2013 in Blijdorp wonende Papa Vingu, in de 2011 geboren en sinds 2013 in Blijdorp wonende Mama Naïma met hun op 23 december 2017 geboren dochter Mara. (de 2e Zwarte Neushoorn ooit in Nederland geboren na Laura in 1960 ook in Blijdorp) ~ Blijdorp heeft ook 2 Pantser (Indische) Neushoorns. De in 1991 geboren in en sinds 1993 in Blijdorp wonende Mama Namasté met haar, op 15 februari 2017 geboren, dochter Karuna.

 

Witte (Breedlip) Neushoorn

  • Noordelijke witte neushoorn
    (Ceratotherium simum cottoni)
  • Zuidelijke witte neushoorn
    (Ceratotherium simum simum)
Zwarte (Puntlip) Neushoorn

  • Zuidwestelijke zwarte neushoorn
    (Diceros bicornis bicornis)
  • Westelijke zwarte neushoorn
    (Diceros bicornis longipes) 
  • Oostelijke zwarte neushoorn
    (Diceros bicornis michaeli)
  • Zuid-centrale zwarte neushoorn
    (Diceros bicornis minor)
Pantser (Indische) Neushoorn
Welk Park in Nederland
Wildlands:
Gus &
Zara-Emily-Elena
Blijdorp: 
Vingu &
Naïma-Mara

Blijdorp:
Namasté-Karuna
SP Beekse Bergen:
Limpopo,
Karlijn, Ans, Dounia en Sofie.
SP Beekse Bergen:
Hodari-Dayo (?)
Dierenpark Amersfoort:
Puri-Thanos
Burgers Zoo :
Gilou &
Madiba & Izala & Kwanzaa /
Wiesje (2017) &  Naomi (2018) &
Diederik (2019) & Rolf (2020)
Dierenrijk 
Gainda &
Narayani en Jhansi,
Gaia Zoo:
Thabo &
Abebi-Wazi

 

Witte (Breedlip)- Neushoorn

De Witte Nneushoorn, ook wel Breedlipneushoorn genoemd, is de grootste neushoorn en het op twee na grootste landzoogdier.
De mannetjes halen een schouderhoogte van 1,80 m en een gewicht van 2300-3000 kg.
De vrouwtjes hebben een schouderhoogte van 1,70 m en een gewicht van ongeveer 2000 kg.
De dieren worden tussen de 3,80 en 4,20 m lang.
Een jong weegt bij de geboorte ongeveer 60 kg.
De witte neushoorn heeft een lang hoofd met twee hoorns. De voorste is bijna altijd langer dan de achterste. De lengte van de hoorns loopt sterk uiteen, want de hoorn blijft het hele leven van de neushoorn doorgroeien. Jongen worden zonder hoorn geboren, na drie maanden verschijnt het eerste puntje en vervolgens groeit de hoorn met gemiddeld 7 cm per jaar. De lengte van de hoorn wordt beperkt door slijtage; neushoorns schuren hun hoorn regelmatig tegen objecten. Ook kan de hoorn afbreken, waarna deze weer aangroeit. De langste voorste hoorn ooit gemeten was 1,58 m lang, de langste achterste hoorn 0,566 m. De hoorns bestaan uit samengeperste holle vezels van keratine (vergelijkbaar met haar en nagels) en ontstaan als uitstulping van de huid. Ze staan los op een onderliggende bobbel in de schedel, er zit dus geen bot in. Evenals alle andere neushoorns is de witte neushoorn zwaar gebouwd met krachtige spierbundels. Qua bouw verschilt de witte neushoorn van de zwarte door een bult op de rug, net voor de dijen, en een veel zwaardere spierbundel in de nek. Die zware spierbundel is nodig omdat het hoofd van de witte neushoorn beduidend groter is en hij zijn hoofd vaak laag houdt om te kunnen grazen.

Zwarte- of puntlipneushoorn

De zwarte neushoorn is een zeer groot dier met een dikke huid, die het dikst is op de schoft (bij de schouders), het voorhoofd en de wangen en het dunst op de snuit, de poten, de buik en rond de ogen en oren. Hoewel zijn naam anders doet vermoeden, is de zwarte neushoorn niet zwart maar leigrijs van kleur. Ogenschijnlijk is de kleur variabel maar dit wordt veroorzaakt door de gewoonte van het dier om zich in de modder te rollen, waarmee hij zich beschermt tegen invloeden van de zon en overlast van insecten. Hij heeft in tegenstelling tot de witte neushoorn een flexibele, puntige bovenlip, waarmee hij takken en bladeren kan afgrazen. Een correctere naam voor de witte en zwarte neushoorn wijst op dit verschil: de witte neushoorn wordt ook wel breedlipneushoorn genoemd, de zwarte puntlipneushoorn.

De zwarte neushoorn heeft een grote kop met kleine ogen en ovale oren met donkere haartjes aan de rand. Net als bij de witte neushoorn heeft de zwarte neushoorn twee hoorns, waarvan de grootste hoorn vooraan zit, boven de neusgaten. Deze hoorns worden over het algemeen langer dan 60 centimeter, en er zijn exemplaren bekend die wel twee keer zo lang waren. Een tweede hoorn (max. 50 cm lang) staat tussen zijn ogen. Hij krijgt die hoorns al vanaf zijn 10e maand. Het staartje heeft aan de punt enkele stijve haren. De poten hebben drie tenen.

De zwarte neushoorn is iets kleiner dan de witte neushoorn. Hij heeft een schofthoogte van 137 tot 180 centimeter, een kop-romplengte van 290 tot 375 centimeter en een lichaamsgewicht van 700 tot 1400 kilogram, bijna anderhalve ton.

De Zwarte Neushoorn, ook wel Puntlipneushoorn genoemd staat ook wel bekend als “woestijnneushoorn” en weet zich staande te houden onder zeer barre omstandigheden. Bijna alle Europese dierentuinen werken mee aan het fokprogramma van deze soort. Dit is de meest voorkomende ondersoort en ook de meest geherintroduceerde ondersoort. Kleine aantallen zijn opnieuw uitgezet in Swaziland, Zambia en Malawi.
In de diverse dierentuinen over de gehele wereld is het geschatte totaal aantal zwarte neushoorns ongeveer 240 dieren. In het verleden kwamen zwarte neushoorns ook voor in de volgende landen; Somalië, Ethiopië, Soedan, Tsjaad, Rwanda, Nigeria, Centraal Afrikaanse Republiek, Angola, Oeganda, Mozambique en Malie.De neushoorns zijn uit deze landen verdwenen door verschillende oorzaken: stroperij, plezierjacht, politieke instabiliteit, burgeroorlogen en de uitbreiding van landbouwgrond. Het verloop van de aantallen zwarte neushoorns:1960 ongeveer 100.000 dieren ~ 1970 ongeveer 60.000 dieren ~ 1980 ongeveer 15.000 dieren ~  1990 ongeveer 3.000 dieren ~ 1995 ongeveer 2.400 dieren ~ 2004 ongeveer 3.600 dieren. Door de opgezette beschermingsprojecten gaat het langzaamaan wat beter met de zwarte neushoorn. Toch is het belangrijk vooral waakzaam te blijven want het kan gemakkelijk weer omslaan.

Indische- of Pantserneushoorn

De Indische neushoorn wordt zo’n 4 m lang, heeft een schouderhoogte van ongeveer 1,90 m en een gewicht van 1600-2200 kg en komt voor  in het noorden van India en in Nepal. Het is een grazer maar hij eet ook veel waterplanten en als de rivier overstroomt en hij tijdelijk naar hoger gelegen gebieden moet uitwijken, gaat hij over op bladeren.De mannetjes beschermen vrij kleine territoria waardoor er flink gevochten wordt met andere seksegenoten.
Door de vergrootte snijtanden, een kenmerk dat ze met de twee andere Aziatische soorten delen, kunnen ze bij die gevechten flinke verwondingen oplopen. Indische of Pantserneushoorn  heeft zich in de afgelopen eeuw sterk hersteld door strenge beschermingsmaatregelen. Zowel in India als in Nepal waren er op een gegeven moment nog maar enkele tientallen neushoorns over maar nu zijn er weer zo’n 2500 dieren, de meeste in Kaziranga in India en in Chitwan in Nepal.
Het grote probleem is dat 90% van de dieren in slechts twee gebieden leeft die zeer gemakkelijk toegankelijk zijn. Mocht om de één of andere reden, politiek of economisch, de bescherming van de rangers wegvallen kan het zeer snel gedaan zijn met de neushoorns. En dat is zeker niet ondenkbaar in landen waar de neushoorns voorkomen; zo is er in Manas, India, al een belangrijke populatie verdwenen omdat zich daar rebellen hebben gevestigd.
Er wordt inmiddels wel gewerkt aan het overbrengen van Indische neushoorns naar andere gebieden maar de mogelijkheden daarvoor zijn in een van de meest dichtbevolkte delen van deze wereld zeer beperkt. Over het algemeen vormt de stroperij voor de handel in de ‘medicinale’ hoorn nog immer de grootste bedreiging voor de Aziatische neushoorns maar daarnaast speelt het voortdurend verlies aan leefgebied ook een belangrijke rol.

Sumatraanse neushoorn

De Sumatraanse neushoorn is ongeveer 2,50 tot 2,80 m lang, heeft een schouderhoogte van 1,10 tot 1,50 m en weegt ongeveer 1000 kg.
De Sumatraanse neushoorn komt voor in de regenwouden van Indonesië en Maleisië, met name op de eilanden Borneo en Sumatra. Deze kleinste neushoornsoort heeft een gladde huid en kort haar, alleen op de rand van de oren en aan de punt van de staart zijn de haren langer. Hij heeft twee verticale huidplooien, één achter de voorpoten en één voor de achterpoten. Van de twee hoorns is de voorste meestal het langst, spits en naar achteren gekromd, de achterste hoorn is vaak niet meer dan een knobbel. Sumatraanse neushoorns zijn net als Javaanse neushoorns ‘browsers’ of knabbelaars, die alleen bladeren en twijgen van bomen en struiken eten.Beide soorten leven in lage dichtheden in dicht bos, waardoor het voor deze soorten niet zinvol is om exclusieve territoria te handhaven. Mannetjes hebben vrij grote leefgebieden waarbinnen ze rondtrekken. Ze markeren hun leefgebied met uitwerpselen en door in de grond te krabben en boompjes om te knakken. De leefgebieden van mannetjes overlappen elkaar maar de kernen zijn wel gescheiden, ze overlappen ook met de veel kleinere leefgebieden van verschillende vrouwtjes. De Sumatraanse neushoorn komt verspreid in Azië voor, vrijwel overal in te kleine aantallen om zijn voortbestaan in de toekomst te waarborgen. Daarbij zijn de meeste gebieden niet echt veilig voor stroperij en worden er voortdurend delen van hun leefgebieden opgeofferd aan de landbouw en andere doeleinden. Toch is er in principe voldoende habitat voor vele duizenden Sumatraanse neushoorns beschikbaar zodat, ingeval de stroperij kan worden voorkomen, de soort langzaam weer in aantal zou kunnen toenemen.

Javaanse neushoorn

De Javaanse neushoorn is het enige genus met meer dan één neushoornsoort, te weten de Javaanse neushoorn en de Indische neushoorn, of pantserneushoorn De Javaanse neushoorn is stevig gebouwd met een grote kop aan een korte nek en met korte poten. De bovenlip is puntig en goed aangepast voor het grijpen van bladeren en twijgen. Hij is bijziend maar heeft sterk ontwikkelde neus en oren.Het uiterlijk van de Javaanse neushoorn vertoont veel overeenkomsten met dat van de Indische, alhoewel deze een stuk groter is. Evenals de Indische neushoorn heeft de Javaanse neushoorn dikke huidplooien en maar één hoorn. Bij mannetjes kan deze zo’n 27 cm lang worden. De kleur van de hoorn is donkergrijs tot zwart en wordt donkerder naarmate het dier ouder wordt. Bij vrouwtjes is de hoorn afwezig en slechts zichtbaar als een bult op de neus. De huid van de Javaanse neushoorn is onbehaard, afgezien van plukjes op de oren en aan de punt van de staart en is donkergrijs van kleur. Een volwassen neushoorn heeft een gemiddelde lichaamslengte van 300-315 cm, een schofthoogte van 140-175 cm en een lichaamsgewicht van 1500-2000 kg.De optimale habitat van de Javaanse neushoorn bestaat uit een combinatie van verschillende vegetatietypen, zoals laagland regenwoud met open plekken, strandvegetatie, getijdebossen, moerassen en gebieden met dicht struikgewas. Oorspronkelijk kwamen Javaanse neushoorns voor tot op hoogten van ruim 1000 meter en bezochten ze vulkanen om te profiteren van mineraalrijke modderbaden. In de gebieden waar Javaanse neushoorns tegenwoordig nog voorkomen zijn deze omstandigheden echter afwezig.

Oorspronkelijk kwam de Javaanse neushoorn voor van Assam in Oost India tot Sumatra en Centraal Java in Indonesië, en in een groot deel van Indochina: Vietnam, Laos, Cambodja, Birma, Thailand en Maleisië. De Javaanse neushoorn was ooit zo algemeen dat het tot in het begin van de 19e eeuw niet ongewoon was er een tegen te komen in de buitenwijken van Batavia (het huidige Jakarta). De neushoornpopulatie werd zelfs zo groot dat het gezien werd als een plaag en er werd dan ook intensief jacht op ze gemaakt. Helaas is dit ooit zo algemene Zuid-Oost Aziatische dier nu beperkt tot twee kleine gebieden, te weten Nationaal Park Ujung Kulon in Indonesië, waar nog ongeveer 50 neushoorns leven en Nationaal Park Cat Tien in Vietnam waar nog ongeveer 3-7 neushoorns leven. Daarmee wordt de totale wereldpopulatie geschat op minder dan 60 neushoorns.

Alle drie de Aziatische neushoornsoorten bevinden zich in een demografische crisis die vooral veroorzaakt wordt door het illegale gebruik van neushoornproducten in Chinese en andere medicijnen en door de degradatie van neushoornhabitat als gevolg van groeiende bevolkingen. Behalve voor medicijnen worden de hoorns ook gebruikt in het handvat van traditionele Yemenitische dolken (jambiyas). Dit is vooral waar voor Afrikaanse neushoornsoorten, en in mindere mate voor de Javaanse neushoorn.Alhoewel er geen gevallen van stroperij van Javaanse neushoorns meer geweest zijn sinds het einde van de jaren 70 van de vorige eeuw, bestaat de dreiging van stropers nog wel.

Zonder de continue bescherming van Javaanse neushoorns en hun leefgebied is de kans groot dat stropers weer actief worden, met als gevolg dat de Javaanse neushoorn in een mum van tijd uit zou sterven. De meest levensvatbare neushoornpopulatie is beperkt tot het Ujung Kulon schiereiland, dat slechts 39.120 ha beslaat. Hierdoor is deze populatie erg gevoelig voor verstoringen van wat voor aard dan ook, zij het ziekte, het verlies van habitat, of zelfs vulkanische uitbarstingen en tsunamis. De beruchte vulkaan Krakatau bevindt zich op slechts 60 km afstand van Ujung Kulon en is een van de meest actieve vulkanen ter wereld. Een uitbarsting zou dramatische gevolgen hebben voor de neushoornpopulatie in Ujung Kulon. Een ander gevolg van de lange isolatie van de neushoornpopulatie in Ujung Kulon is dat er een sterk vergrote kans is dat de genetische variatie tussen de dieren ernstig verminderd is als gevolg van inteelt. De gevolgen van inteelt zijn o.a. hogere sterftecijfers (vooral onder pasgeboren dieren), langzamere groei en verminderde vruchtbaarheid. Dit maakt het bijzonder moeilijk om de populatie te laten groeien. De palm Arenga obtusifolia (lokale naam: langkap) vertoont een sterke toename in aantallen en verspreiding. Waar deze palm overheerst groeit bijna geen enkele andere plantensoort meer. In een aantal gebieden worden voedselplanten van neushoorns verdrukt door de verspreiding van deze palmsoort. De bestrijding van deze palm is duur en zeer arbeidsintensief. Het is zeer waarschijnlijk dat de Javaanse neushoorn voor ruimte en voedsel concurreert met het Javaanse wilde rund (banteng, Bos javanicus). De bantengpopulatie in Ujung Kulon is minstens 10 keer zo groot als de neushoornpopulatie. De neushoorn delft dan ook het onderspit in deze concurrentie. Er is weinig bekend over de structuur van de neushoornpopulatie in Ujung Kulon, maar er zijn aanwijzingen die erop duiden dat er een gebrek is aan zowel jonge als oude dieren. Bovendien wordt de verhouding tussen mannetjes en vrouwtjes geschat op 3:2 in het voordeel van de mannetjes. Dit betekent dat er een overschot is aan mannetjes, wat het moeilijker maakt voor deze solitaire dieren om een partner te vinden om mee te paren. Inderdaad zijn er minder geboortes dan men zou verwachten in een gezonde neushoornpopulatie, waar een groei van 7% per jaar normaal is. In Ujung Kulon zou een groei van 7% betekenen dat er per jaar 4 kalveren geboren worden. Momenteel worden er 4 kalveren geboren per 4 jaar; een beduidend lager aantal dan gewenst. De huidige populatietrend wordt geschat op – 0,3 %, wat betekent dat de populatie zelfs kleiner wordt.Het lot van de neushoornpopulatie in Vietnam is nog veel slechter. Van de geschatte 3 tot 7 neushoorns in Cat Tien is er tot nu toe nog maar één mannetje geïdentificeerd, en het lijkt erop dat dit mannetje niet meer reproductief actief is.

 

Jullie zien al wel…de info is niet compleet maar onder het mom van ‘beter iets dan niets’ publiceer ik dit alvast wel 😉 Heb je dus aanvulling, of verbeteringen omdat ik het fout heb benoemd/beschreven, laat het me vooral weten… aantallen en namen kloppen zeker weten niet bij SafariPark Beekse Bergen & Burgers Zoo.

8 Comments

      1. ik was voorzichtig 😁
        zo vlak bij de uitgang ff een welverdiende pint , heb op minder dan een uur in het oude deel van Blijdorp gelopen , en pas bij de klok van vier onder het spoor door , zo met de bus naar station , en de volgende keer weer aan deze kant beginnen met het aquarium
        smakelijk en fijne avond

    1. Jah klopt…. en de Neushoorn is niet het enige dier hè… er er zijn zoveel waarvan nog maar zoweinig zijn…. (van de week op tv, smelt noordkap, ijsberen zwaar bedreigd. )

  1. marlouwitzelgmailcom

    Ha Melody,

    wat een goed verslag.
    Ik vind het intrigerende beesten.
    Niet echt moeders mooisten, maar so what.
    Ze zijn bijzonder!

    Groetjes van Marlou

    .

Voel je welkom & vrij om je ❤️ te luchten...

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.